VOORJAAR 2025
Filosofisch debat 14 mei 2025 over Waarheid (met Socratisch Café).
Is waarheid een afspraak? Er lijkt geen enkele autoriteit nog serieus te worden genomen. Wetenschap? Ook maar een mening. Deskundigheid? Iedereen is ervaringsdeskundige. Feiten? Die zijn gemanipuleerd. Vandaar dit initiatief voor een filosofisch debat over dit onderwerp met twee opponenten. Karel van Haaften verdedigde de eerste stelling: waarheid is een afspraak tussen mensen; Theo van de Vliet de tweede: waarheid is mede een de mens overstijgend ‘weten’ als uitgangspunt en doel. Het debat werd geleid door Gijs Jonkers. Het Filosofisch Café Zwolle verleende medewerking aan het voor ons externe evenement, maar was niet eindverantwoordelijk.
Lezing 14 april 2025
Jan Drentje: Thorbecke: Filosofie en politiek
Het Filosofisch Café Zwolle wijdde - tijdelijk uitgeweken naar De Enk buurtcentrum - haar aprillezing aan het thema van de Maand van de Filosofie, dit jaar het thema Chaos. Filosofen vragen zich af hoe het beste om te gaan met complexiteit en instabiliteit, vooral als het om besturen en beheren gaat. Gelukkig hoeven Zwollenaren niet ver te zoeken naar hoe dit moet. Met gepassioneerd spreker Jan Drentje kun je je duidelijk en overtuigend laten leiden door de in Zwolle geboren Johan Rudolf Thorbecke, opgeleid als filosoof in de 19e eeuw, ontwerper van de grondwet en jaren minister-president. De grondwet zorgt voor orde en bescherming in de relatie tussen burger en overheid en burgers onderling. Wie dat vergeet, komt in de chaos terecht!
Lezing 17 maart 2025
Carlo Leget: De existentiële dimensie van verlies en rouw
Hoewel verlies en rouw deel uitmaken van ieder mensenleven, doen dominante
rouwmodellen geen recht aan de problemen waarmee rouwende personen worden
geconfronteerd. Professor Leget nam zijn publiek mee in drie oorzaken. Eén: rouw wordt doorgaans gezien als verbonden met de dood en andere soorten verlies worden onvoldoende
onderzocht. Twee: het meeste onderzoek wordt gedaan vanuit de psychologie en naar
pathologische vormen van rouw, waarbij onderzoek uit andere disciplines nauwelijks
wordt geïntegreerd. En drie: de existentiële dimensie van rouw wordt onvoldoende herkend. Een geïntegreerde benadering van rouw is volgens Leget noodzakelijk om de existentiële dimensie van verlies en rouw recht te doen.
Lezing 24 februari 2025
Rob Compaijen: Afgunst
Afgunst en jaloezie – volgens inleider en filosoof Rob Compaijen een lelijk en pijnlijk tweetal – is een pijnlijke emotie. Hij heeft serieus studie naar gedaan en zijn bevindingen in een boek gepubliceerd. Hoewel iedereen ermee bekend is, wordt afgunst slecht begrepen. Hij ging in op een aantal kenmerken van en vragen over afgunst. Wat is het verband tussen afgunst en eigenwaarde? Waarin verschilt afgunst van jaloezie? Is afgunst alleen maar verwerpelijk? En hoe kom je van dit rotgevoel af? Een avond als oefening in persoonlijke en culturele
zelfkennis en ter voorbereiding op de leesgroep over het boek Afgunst die in het voorjaar bijeen kwam.
Wie de presentatie van de lezing wil terugzien, kan hier terecht.
Lezing 20 januari 2025
Janeke Wienk: De reflectieve waarde van kunst
Janeke Wienk gaf ons een boeiende kijk op de opleidingspraktijk van hogeschool ArtEz en in haar onderzoek over de existentiële dimensie van kunst maken en kunstwerken. Zij liet de bezoekers elk een kaart pakken met een portret erop. Bij de start van haar lezing vertelden een aantal mensen wat hen in de gekozen kaart boeide. Het visuele beeld roept direct associaties op met gedachten, emoties, ervaringen. Daarmee is kunst een natuurlijke en rijke bron van reflectie op het menselijk bestaan in de wereld. Deze eigenschap van kunst krijgt nog weinig aandacht in het hedendaagse kunstonderwijs. Wie hier meer over wil weten, kan hier terecht.